
نقد فیلم Resident Evil؛ اقتباسی که عذاب بازی کردن رزیدنت ایول را به تصویر میکشد
فهرست مطالب
- داستان فیلم Resident Evil؛ یک مأموریت ساده به مقصد Raccoon City
- از یک خانه روستایی تا آزمایشگاه مخفی؛ Resident Evil مثل یک بازی پیش میرود
- وقتی منطق بازیهای Resident Evil تبدیل به شوخی میشود
- یک قهرمان تنها در میان زامبیها
- آیا Resident Evil واقعاً شبیه Mad Max: Fury Road است؟
- ترس، کمدی و خشونت در کنار یکدیگر
- فیلمی درباره احساس واقعی بازی کردن Resident Evil
- نقاط قوت و ضعف فیلم Resident Evil
- جمعبندی نقد فیلم Resident Evil
رابطه میان بازیهای ترسناک و فیلمهای وحشت همیشه بهاندازهای که در ظاهر به نظر میرسد ساده نیست. ممکن است ساعتها از تماشای یک فیلم ترسناک لذت ببرید، اما همین که کنترل شخصیت اصلی یک بازی Survival Horror در اختیارتان قرار بگیرد و مجبور شوید با دو گلوله شاتگان و یک چراغقوه وارد راهرویی تاریک شوید، همهچیز تغییر کند. فیلم جدید Resident Evil به کارگردانی Zach Cregger دقیقاً همین احساس را درک کرده است؛ اضطرابی که از دانستن حضور یک هیولا در انتهای راهرو به وجود نمیآید، بلکه از این حقیقت ناشی میشود که این بار خودتان باید به سمت آن قدم بردارید.
کرگر که پیشتر با فیلمهای ترسناک و کمدی سیاه Barbarian و Weapons شناخته شده بود، در اقتباس جدید Resident Evil مسیر متفاوتی را در پیش گرفته است. فیلم نه تلاش میکند یکی از بازیها را صحنهبهصحنه بازسازی کند و نه شخصیت مشهوری مانند Leon S. Kennedy را به مرکز داستان بیاورد. در عوض، ماجرای مردی کاملاً معمولی را روایت میکند که ناخواسته وارد کابوسی میشود که ساختارش بیش از هر چیز شبیه تجربه واقعی بازی کردن Resident Evil است.
نتیجه فیلمی ترسناک، خندهدار، چندشآور و در عین حال زیباست که مهمترین موفقیتش نه بازسازی شخصیتها یا داستان بازیها، بلکه تبدیل کردن منطق گیمپلی Resident Evil به زبان سینماست. با نقد فیلم Resident Evil همراه باشید.
داستان فیلم Resident Evil؛ یک مأموریت ساده به مقصد Raccoon City


داستان Resident Evil از یک بیمارستان آغاز میشود. Bryan با بازی Austin Abrams یک پیک پزشکی است که با تأخیر برای تحویل عضوی نامشخص به بیمارستان میرسد. او آماده است کار روزانه خود را تمام کند و نزد دوستدخترش برگردد که یکی از پزشکان پیشنهادی وسوسهکننده مطرح میکند: یک مأموریت ساده با دستمزدی بالا.
تمام کاری که برایان باید انجام دهد این است که بستهای را به مقصد Raccoon City ببرد.
برای طرفداران Resident Evil همین نام برای فهمیدن اینکه اوضاع قرار است چقدر خراب شود کافی است. اشاره به Raccoon City نخستین مورد از تعداد زیادی Easter Egg است که در طول فیلم دیده میشوند. این ارجاعات مستقیماً دیوار چهارم را نمیشکنند، اما آنقدر به آن نزدیک میشوند که مخاطب کاملاً متوجه شوخی سازندگان با طرفداران مجموعه شود.
ماجرای Resident Evil پس از این نقطه مسیر نسبتاً قابل پیشبینیای پیدا میکند، هرچند جامپاسکرهای غیرمنتظره اجازه نمیدهند مخاطب بیش از اندازه احساس آرامش کند. شیوع زامبیها در Raccoon City بهتدریج از کنترل خارج میشود و برایان ناخواسته در مرکز بحرانی قرار میگیرد که هر لحظه ابعاد بزرگتری پیدا میکند.
از یک خانه روستایی تا آزمایشگاه مخفی؛ Resident Evil مثل یک بازی پیش میرود


مسیر برایان عمداً شبیه مراحل یک بازی ویدیویی طراحی شده است. او کارش را از یک خانه کوچک روستایی آغاز میکند؛ محیطی که تقریباً حس مرحله آموزشی یک بازی را دارد. سپس وارد تونلی ترسناک میشود، از سیستم فاضلاب عبور میکند، خود را به Raccoon City میرساند و سرانجام وارد آزمایشگاهی فوقمحرمانه میشود که شاید بتواند جلوی گسترش آخرالزمان زامبیها را بگیرد.
حتی پیشرفت تجهیزات شخصیت اصلی نیز ساختاری شبیه بازی دارد. برایان ابتدا یک کلت در اختیار دارد، سپس به شاتگان دست پیدا میکند و در ادامه مسلسل به تجهیزاتش اضافه میشود. نکته جذاب اینجاست که مهارت او در استفاده از این سلاحها نیز بهآرامی افزایش پیدا میکند.
اما تصمیم هوشمندانه Zach Cregger این بوده که برایان را به یک سرباز حرفهای و خونسرد تبدیل نکند. Austin Abrams نقش مردی معمولی و دستوپاچلفتی را بازی میکند که نخستین واکنشش در مواجهه با خطر، وحشت کردن است.
او اسلحه را به سمت دشمن میگیرد و تیرش خطا میرود. در لحظات بحرانی کنترل خود را از دست میدهد و گاهی با دیدن موجودی چندشآور و شاخکدار آنقدر حیرت میکند که فراموش میکند باید شلیک کند یا حداقل فرار کند. همین رفتارها شخصیت برایان را بسیار قابلدرکتر از قهرمان نظامی شکستناپذیری میکنند که بدون هیچ ترسی وارد اتاقی پر از زامبی میشود.
در واقع برایان شبیه بازیکنی است که آرزو میکند کاش این اتفاقات را از پشت تلویزیون تجربه میکرد، نه اینکه خودش واقعاً داخل بازی گرفتار شده باشد.
وقتی منطق بازیهای Resident Evil تبدیل به شوخی میشود


یکی از جذابترین جنبههای فیلم، استفاده آگاهانه از منطق عجیب بازیهای ویدیویی است. Cregger تعدادی از قواعدی را که گیمرها سالها بدون سؤال پذیرفتهاند به شوخی تبدیل میکند، بدون اینکه فیلم به یک پارودی کامل از Resident Evil تبدیل شود.
یکی از شوخیهای تکرارشونده فیلم مربوط به قفلهاست. در دنیای این Resident Evil، قفلها تقریباً نابودشدنی نیستند؛ حتی شلیک مستقیم شاتگان نیز نمیتواند آنها را باز کند. دلیل این شوخی برای هر کسی که Resident Evil بازی کرده روشن است: اگر در بازی دری قفل باشد، باید معما را حل کنید و کلید مناسب را پیدا کنید. مهم نیست شخصیت اصلی چه مقدار مواد منفجره و مهمات همراه خود دارد؛ مسیر بازی باید همانطور که طراحان تعیین کردهاند طی شود.
فیلم حتی ساختار مراحل بازی را وارد روایت خود میکند. برایان ممکن است از دست هیولایی فرار کند و سپس با پریدن داخل یک منهول وارد فاضلاب شود. به محض ورود به محیط جدید، موجودی که چند ثانیه قبل او را تعقیب میکرد ناپدید میشود؛ درست مانند بازیای که با عبور از یک منطقه وارد Level دیگری شدهاید و اکنون چند لحظه فرصت دارید منابع خود را بررسی و تجهیزاتتان را مرتب کنید.
این شوخیها نشان میدهند Cregger فقط ظاهر Resident Evil را اقتباس نکرده، بلکه با منطق درونی بازیهای آن نیز آشناست.
یک قهرمان تنها در میان زامبیها


مانند بسیاری از بازیهای Resident Evil، داستان برایان عمدتاً تجربهای انفرادی است. او در طول مسیر با چند شخصیت مختلف روبهرو میشود که بسیاری از آنها پیش از ملاقات یا کمی بعد از آن آلوده شدهاند، اما در بخش عمده فیلم این Austin Abrams است که باید بهتنهایی داستان را پیش ببرد.
Abrams از عهده این مسئولیت برمیآید و ترکیب ترس، سردرگمی و طنز او یکی از عناصر اصلی فیلم است. بااینحال، این ساختار انفرادی یکی از معدود نقاطی است که Resident Evil میتوانست عملکرد بهتری داشته باشد.
این موضوع زمانی بیشتر مشخص میشود که فیلم برای مدت کوتاهی برایان را با یکی از مأموران Umbrella Corporation با بازی Paul Walter Hauser همراه میکند. شیمی میان این دو شخصیت آنقدر خوب است که خیلی زود این سؤال ایجاد میشود که چرا کل فیلم به شکل یک Buddy Horror Comedy ساخته نشده است.
تعامل این دو شخصیت انرژی متفاوتی وارد فیلم میکند و نشان میدهد حضور یک همراه در بخش بیشتری از داستان میتوانست علاوه بر ایجاد فرصتهای طنز بیشتر، فشار روایت را نیز از دوش شخصیت اصلی بردارد.
آیا Resident Evil واقعاً شبیه Mad Max: Fury Road است؟


واکنشهای اولیه به فیلم Resident Evil آن را با Mad Max: Fury Road مقایسه کرده بودند؛ توصیفی که تصویری از یک اثر فوقالعاده سریع، بسیار خشن و بهشدت استایلشده ایجاد میکرد. اما نتیجه نهایی چندان با چنین توصیفی مطابقت ندارد.
Resident Evil نه بهاندازه Fury Road بیوقفه است و نه از نظر سبک بصری همان رویکرد اغراقشده را دنبال میکند. فیلم Cregger داستانی کوچکتر، تاریکتر و محدودتر است که تلاش میکند بدون ایجاد اختلال در Canon مجموعه، جای خود را در جهان بسیار بزرگ Resident Evil پیدا کند.
این تفاوت الزاماً نقطه ضعف محسوب نمیشود. فیلم بهجای اینکه دائماً برای ارائه صحنه اکشن بزرگتر تلاش کند، زمان بیشتری را صرف ایجاد تنش و همراه کردن مخاطب با شخصیت اصلی میکند. همین انتخاب باعث شده تجربه نهایی بیشتر به بازی کردن Resident Evil شباهت داشته باشد؛ لحظاتی از وحشت و فرار که با دورههای کوتاهی از سکوت و انتظار ترکیب میشوند.
ترس، کمدی و خشونت در کنار یکدیگر


یکی از دشوارترین کارها در ساخت یک Resident Evil سینمایی، پیدا کردن تعادل میان ترس، خشونت و ماهیت گاهی عجیب این مجموعه است. فیلمهای قبلی Resident Evil بارها به سمت اکشن خالص حرکت کرده بودند، اما نسخه Zach Cregger تلاش میکند ماهیت Survival Horror بازیها را جدیتر بگیرد.
فیلم هم ترسناک است و هم از نمایش تصاویر چندشآور ابایی ندارد، اما همزمان میداند چه زمانی باید از وضعیت عجیب شخصیت اصلی برای ایجاد کمدی استفاده کند. شوخیها نیز الزاماً فضای ترسناک فیلم را نابود نمیکنند، زیرا بخش زیادی از آنها از همان وحشت و درماندگی برایان شکل میگیرند.
تماشای مردی معمولی که تلاش میکند در جهانی مملو از زامبیها و موجودات جهشیافته زنده بماند، ذاتاً ظرفیت کمدی دارد؛ بهخصوص زمانی که او برخلاف قهرمانان اکشن، دائماً تیرهایش را خطا میزند و در لحظات حساس وحشت میکند.
فیلمی درباره احساس واقعی بازی کردن Resident Evil


مهمترین دستاورد فیلم در نهایت به همین نکته بازمیگردد. Resident Evil نمیخواهد صرفاً شخصیتها، زامبیها یا لوکیشنهای مشهور بازیها را روی پرده سینما بازسازی کند؛ بلکه تلاش میکند احساس بازی کردن Resident Evil را بازسازی کند.
هر کسی که یک Survival Horror را تجربه کرده باشد با این حس آشناست: میدانید پشت دری که مقابلتان قرار گرفته احتمالاً اتفاق خوبی منتظرتان نیست، اما برای ادامه بازی مجبورید آن را باز کنید. مهمات محدود است، سلامتی شخصیت وضعیت مناسبی ندارد و صدایی عجیب از راهروی بعدی شنیده میشود، ولی تنها راه پیشرفت حرکت به سمت همان صداست.
برایان تجسم همین بازیکن است. او نمیخواهد وارد تونل تاریک شود، نمیخواهد به سمت هیولای شاخکدار حرکت کند و قطعاً علاقهای به جستوجوی یک آزمایشگاه مخفی ندارد؛ اما برای زنده ماندن باید دائماً یک قدم دیگر به جلو بردارد.
همین ویژگی باعث میشود Resident Evil حتی برای مخاطبی که هیچگاه نتوانسته بازیهای این مجموعه را تمام کند نیز قابلدرک باشد.
نقاط قوت و ضعف فیلم Resident Evil
| نقاط قوت | نقاط ضعف |
|---|---|
| درک بسیار خوب از منطق و هویت بازیهای Resident Evil | بخش عمده داستان بیش از حد به شخصیت Bryan وابسته است |
| ترکیب موفق ترس، کمدی و تصاویر چندشآور | حضور محدود شخصیتهای مکمل |
| بازی بسیار خوب Austin Abrams در نقش یک قهرمان معمولی و ترسو | شیمی جذاب Bryan و مأمور Umbrella فرصت بیشتری برای گسترش پیدا نمیکند |
| استفاده خلاقانه از منطق بازیهای ویدیویی در روایت و شوخیها | برخی بخشها نسبت به انتظارات اولیه ریتم آرامتری دارند |
| ارائه داستانی مستقل بدون ایجاد اختلال جدی در Canon مجموعه | مقایسه با Mad Max: Fury Road با ماهیت واقعی فیلم همخوانی ندارد |
جمعبندی نقد فیلم Resident Evil


فیلم Resident Evil ساخته Zach Cregger اقتباسی موفق است، زیرا متوجه شده وفاداری به یک بازی ویدیویی الزاماً به معنای بازسازی داستان و شخصیتهای آن نیست. گاهی مهمتر از تمام این موارد، بازسازی احساسی است که بازی اصلی هنگام تجربه کردن ایجاد میکند.
Resident Evil دقیقاً در همین زمینه موفق میشود. فیلم خندهدار، ترسناک، چندشآور و در لحظاتی بسیار زیباست، اما مهمتر از همه تجربه Fight-or-Flight بازیهای Resident Evil را به زبان سینما ترجمه میکند. برایان قهرمان شکستناپذیری نیست که با اعتمادبهنفس وارد Raccoon City شود؛ او مردی معمولی است که تقریباً در هر مرحله آرزو میکند جای دیگری باشد.
شاید همراه کردن برایان با یک شخصیت دیگر در بخش بیشتری از فیلم میتوانست پویایی داستان را افزایش دهد و شاید مقایسههای اولیه با Fury Road انتظارات اشتباهی درباره ریتم و مقیاس فیلم ایجاد کرده باشند، اما هیچکدام مانع از آن نمیشوند که Resident Evil بهعنوان یک فیلم ترسناک موفق عمل کند.
جالبتر اینکه فیلم میتواند حتی مخاطبی را که از تجربه بازیهای ترسناک فرار میکند، دوباره به امتحان کردن آنها ترغیب کند. اگر برایان میتواند با وجود تمام وحشتی که در مقابلش قرار گرفته یک قدم دیگر به جلو بردارد، شاید زمان آن رسیده باشد که کنترلر را برداریم و همان کار را انجام دهیم.



